Başarılı bir yapay zeka entegrasyonu/dönüşümü nasıl yapılmalı?

Yapay zeka iş dünyasının ana akımı haline geldi,

Büyük küçük her kurum faydalarını araştırıp, nerden nasıl başlayalım diye düşünüyor, bazıları ise çoktan ilerlemiş, sistematik olarak yapay zekayı işine entegre etmiş durumda.

Peki akıllı bir yapay zeka entegrasyonu için ne gerekiyor, hangi temel ilkeleri baz almalıyız?

Başlamadan önce "yapay zeka dönüşümü nedir?" sorusunu biraz irdelemek istiyorum. Bu soruya herkesin farklı yanıtı olabilir, yaklaşık 2 senedir bu dönüşüm üzerine çalışan biri olarak nihayet benim benimsediğim tanım şu oldu:

Yapay Zeka Dönüşümü, kurumun dijital ve insani varlıklarını (veriyi ve yeteneği) sürekli keşfeden, paylaşan ve rafine eden bir kültür yaratmaktır. Aynı zamanda,  kurumun DNA'sına işleyen sürekli öğrenen, adapte olan, full otonoma kadar uzanan bir iş modeli kurma sürecidir.

Bu süreci başarılı ve akıllı bir şekilde yürütmek için uygulayabileceğimiz temel birkaç ilke şu olmalı:

1/ İnsanı Önceleyin:

Yapay zekaya yatırım yapan şirketlerin çalışanlarına da orantılı şekilde yatırım yapması lazım. Bugün yalnızca AI bilen yetenekleri işe almak yetmiyor. Öncelikle, bu yetenekler zaten kısıtlı sayıda ve dolayısıyla pahalı.

İkincisi de, bu kişiler eğitim, gelişim ve sürekli öğrenmeyi daha çok talep eden bireyler. Onları elde tutmak da haliyle çok kolay değil. AI yaygınlaştıkça, mevcut çalışanlarını eğiten ve yeniden yetkinleştiren şirketler elbette somut olarak daha çok fayda elde edecek. Eğer bunu tek başınıza yapma gücünüz yoksa, akademik kurumlar ve bireysel danışmanlarla işbirliklerini araştırmanız fayda sağlar.

2/ Yaşam Boyu Öğrenme Kültürü Oluşturun:

Eğitim önemlidir, ancak hepimiz biliyoruz ki tek seferlik bir eğitim yeterli değil. Teknolojinin ilerlemesi ve gelişmesiyle birlikte yapay zeka sürekli bir değişim getirecektir. Haliyle, en başarılı organizasyonlar yaşam boyu öğrenme kültürünü benimseyen ve çalışanlarına sürekli yeni beceriler geliştirme fırsatı sunan organizasyonlar olacak.

Böyle bir kültürü inşa etmek kolay değil, hele ki ülkemizdeki kurumların ekonomik koşullar kaynaklı maddi durumlarını ve özellikle tepe yöneticilerin karar alma ve hiyerarşi konusundaki geleneksel tutumlarını dikkate alırsak.

O nedenle, bu kültürün inşasına en üst seviyeden başlamak lazım. C suit yöneticiler hem kendi becerilerini geliştirmeli, hem de teknolojiyi daha derinlemesine anlamaya çalışmalı.  Yeni nesilin de esnek olması, yeni beceriler elde etmeye istekli olması gerekiyor.

3/ İşin Tüm Boyutlarında Şeffaflık Sağlayın:

Yapay zeka girişimleri ve bunların faydaları hakkında açık iletişim, yapay zeka verimliliğini ve çalışan moralini artırıp, çalışanlar arasındaki korkuyu azaltmak için en etkili unsurdur.

Yapay zeka giderek daha karmaşık ve daha otonom hale geldikçe, liderler de mevcut operasyonlarının kontrolünü kaybetmeye başlarlar. YZ ile otonom sistemler kurup verimliliği artırmayı hedeflerken, neye hizmet ettiğini anlamadığımız bir otomasyon, sonuca etkisini ölçemediğimiz verimlilik, veya nasıl kullanabileceğimizi anlamadığımız yeni veriler sonuçta bir katkı sağlamaz.

Şeffaf süreçler ve sorumlu bir AI uygulamasıyla ancak liderler yeni fırsatları keşfedebilir ve potansiyel riskleri şirketin müşterilerine, çalışanlarına veya itibarına zarar vermeden önce tespit edebilirler.

4/ Bu Dönüşümü İş Süreçlerinin Otomatize Etmenin Ötesinde Düşünün:

Teknolojinin erken benimsenme aşamalarında mevcut iş süreçlerini otomatikleştirmeye odaklanmak doğaldır,  çünkü bu genellikle quick-win sağlar, ancak kötü tasarlanmış bir sürecin otomatikleştirilmesi hala verimsiz bir süreçtir, yapay zeka ancak bunu daha hızlı yapmanıza imkan sağlar.

Sürekli gelişen teknoloji ve süregelen inovasyon ruhuyla, yapay zeka dönüşümünü mevcut işimizi tüm yönleriyle sorgulayıp, yeniden icat edecek bir fırsat olarak görmek daha çok kazanım sağlar.

"Bu işi nasıl daha iyi yaparız?" kadar "bu işi yapmalı mıyız?" sorusu da dönüşüm için şarttır.

5/ Gecikmeyin:

Hemen her organizasyon, sektör genelinde yapay zekanın ne avantaj sağladığını çoktan keşfetmiştir. Hatta ileri seviyede uygulayanların elde ettiği faydanın da farkındadır.

Henüz yapay zekayı denememiş veya stratejisini planlamamış organizasyonlar ise hiç şüphesiz çoktan geride kalmış durumdalar. Şu anda en pahalı strateji, hiç bir şey yapmadan durup beklemek.

Eğer bu büyüklükteki dönüşüm sizi korkutuyor ve bu korku da sürekli ertelemenize neden oluyorsa, ya da nerden başlayacağınızı bilmiyorsanız:

Önce veriden başlayın, bir bakın bakalım hangi veriler var, organizasyonda hangi iş süreci hangi veriyi üretmiş, bunu kim kullanıyor, karar alınırken hangi verilere bakılıyor, kararı kim alıyor vs vs … Pek çok analiz noktası var burada.

Bir de küçük başlayın, işin tamamını değil önce mesela kritik bir süreci ele alıp onu yapay zeka ile dönüştürün. Sonra başka hangi alanlara odaklanıp ne yapabileceğiniz daha net olacaktır.